Schermafbeelding 2013-07-21 om 18.02.39Boeken die ik van anderen krijg, eindigen vaak ongelezen in mijn boekenkast. Ik heb een lastige smaak als het om boeken gaat. Het is niet gauw goed.

Cutting for Stone van Abraham Verghese, accepteerde ik in dankbaarheid en dacht, ‘weer één voor de boekenkast’. Ik las nog net de covertekst, samengevat: een Indiase non baart een tweeling in Addis Abbeba en overlijdt tijdens de bevalling. Linea recta naar de onderste plank van de boekenkast, bij de andere gegeven paarden.

In de weken voor mijn verhuizing van Parijs naar Nederland staarde ik naar die plank. Alles moest in dozen, maar wat te doen met de boeken die ik kado kreeg? Mee terug nemen, of achterlaten in Frankrijk? Ze moesten achter blijven, zo besloot ik. Cutting for Stone ging als laatste in het doosje met het label ‘oud papier’.

Diezelfde avond zette ik mijn ereader aan, om na een uurtje lezen te constateren dat ik een miserabel boek gekocht had. Het schijnsel van de Kindle Paperwhite viel op de open doos. Cutting for Stone lag bovenop. Een slapeloze nacht zonder boek is erger dan een slapeloze nacht met een boek over een Indiase non die een tweeling baart en al doende overlijdt. Ik begon dus toch te lezen en las door. De nacht, de volgende dag, avond en nacht, tot het uit was.

De tweeling Marion en Shiva komt in 1954 ter wereld in een missieziekenhuis in Addis Abbeba. Het ziekenhuis waar hun moeder, de non Mary Praise, na lange omzwervingen terecht is gekomen. Zij werkt er als assistente van chirurg Thomas Stone. De nacht van hun geboorte overlijdt Mary en vlucht hun vader, Thomas. De tweeling groeit op in het pleeggezin van een ander artsenkoppel uit het missieziekenhuis. Dit alles zou een kleffe doktersroman op een exotische locatie kunnen zijn, ware het niet dat Abraham Verghese een goede schrijver is die clichés (die gezien de thematiek op de loer liggen) vermijdt en een verrassend frisse stijl hanteert: beeldend en gedetailleerd, wijsheden verkondigend, zonder te preken. Hij beschrijft de jeugd van de jongens tegen de achtergrond van de tumultueuze gebeurtenissen in Ethiopië in de jaren 60-80 van de vorige eeuw.

De tweeling is een twee-eenheid tot het moment dat Shiva zijn broer Marion bedriegt. De gevolgen van Shiva’s bedrog vormen de rode draad van het tweede deel van het boek, hun volwassenheid. Marion verhuist naar de Verenigde Staten om daar arts te worden. Shiva blijft in Addis Abbeba, om in hetzelfde missieziekenhuis als zijn vader, moeder en pleegouders te werken.

Thomas Stone, inmiddels een gerenommeerd chirurg, komt in het boek nauwelijks aan bod. In het leven van de jongens is hij echter, juist door zijn afwezigheid, altijd aanwezig. Net als hun moeder, die vooral Marion ziet als Bernini’s Sint Teresa, vanwege een afbeelding van Bernini’s werk dat decennia later nog steeds op Zuster Mary’s oude werkplek in het missieziekenhuis hangt.

De broers worden uiteindelijk op dramatische wijze weer verenigd. Net zoals alle andere personen in het verhaal aan het einde van het boek weer met zichzelf of met elkaar in het reine komen. Ook dat lijkt verdacht veel op deel 97 uit de reeks ‘Dokter Stone, Tropenarts’. Maar het is het niet. Het is een mooie roman over leven, lijden, compassie en vergeving, zonder ook maar één keer sentimenteel te zijn. Een persoonlijke klassieker,  goed genoeg om over een paar jaar te herlezen.

De doos met de gegeven paarden is uiteindelijk niet naar het oud papier gegaan. Hij staat op zolder, bang als ik ben nog een potentiële klassieker ongelezen weg te gooien.

Advertenties