Homeopathie is geïnstitutionaliseerd bedrog en dat maakt het lastig te bestrijden.

Een tijdje geleden stond ik bij de drogist om hoestsiroop te kopen. Gewoon, broomhexedine, werking reeds decennia bekend. Ik werd aangesproken door een mevrouw met zendingsdrang: of ik niet wist dat dokter(!) Vogel daar een heel goed homeopathisch alternatief voor had. Strekking van haar betoog was dat zuivere, plantaardige homeopathie beter was dan vieze chemie. Ik ging niet in op de onfatsoenlijkheid van haar opmerking, alleen op de inhoud: “Homeopathie is geen kwestie van wetenschap, maar van geloof. Ik geloof niet in homeopathie. Als ik water wil, draai ik de kraan open. Veel goedkoper ook”. De mevrouw bleef meewarig hoofdschuddend achter.

Toch kun je het haar en bijna niemand echt kwalijk nemen, dat geloof in homeopathische middelen, alsof het echt geneesmiddelen zijn. Lees het etiket en er stáát ook homeopatisch ‘geneesmiddel’. Loop door de apotheek en zie dat er hele schappen mee gevuld zijn. Bekijk de polisvoorwaarden van de ziektekostenverzekering en lees dat homeopathische middelen vergoed worden.

Bíjna niemand kun je het kwalijk nemen, maar een paar beroepsgroepen wel. Allereerst verzekeraars, die onder druk van de markt en omdat het relatief goedkope middelen zijn, deze in hun pakket opnemen. In de hoop dat de vraag naar duurdere, traditionele behandelingen daardoor terug loopt. Dan de apothekers, die met droge ogen echinadruppels verkopen aan argeloze klanten. En tenslotte de artsen die, wanneer ze de klacht niet al te serieus nemen, aanraden eens ‘iets homeopathisch’ te proberen, onder het motto ‘baat het niet, het zal ook niet schaden’.

Maar het schaadt wel. Want het is bedrog. De werkzame stof is dusdanig verdund dat ze niet meer in het eindproduct aantoonbaar is. Maar, zo luidt de theorie, omdat een deel van het water in het eindproduct ooit in aanraking is geweest met de werkzame stof, blijft de werking van de stof gegarandeerd. Omdat water in staat is de eigenschappen van die stof te onthouden. Klinkt als science fiction? Dat is het ook. En om die reden is de werking van homeopathie nooit wetenschappelijk bewezen.

En toch hebben veel mensen baat bij deze middelen. Daar is wetenschappelijk onderzoek naar gedaan en bewijs voor geleverd. Maar die werking berust op een geheel ander principe dan ‘het geheugen van water’. Het is namelijk de kracht van het gelóóf in de werking die heelt: het placebo-effect. En dat effect is inderdaad zeer krachtig.

Advertenties